side bg

Op donderdag 11 februari 2016 zal Cornelis van Tilburg een lezing geven over de infrastructuur en stadsplanning in de Romeinse tijd. 

Onder de titel: Reizen in de Romeinse wereld neemt hij ons mee naar heel lang geleden, de Romeinse tijd.

Schermafbeelding 2016-01-29 om 19.15.46Romeinse wegen zijn nog overal waar het Romeinse rijk zich ooit uitstrekte, van Schotland tot de Sahara en van Portugal tot de Syrische woestijn, in het landschap herkenbaar, soms nog volop als weg in gebruik. Bij de aanleg van dit immense wegennet werden door de Romeinse landmeters en ingenieurs opmerkelijke prestaties geleverd die nog altijd bewondering afdwingen, zoals wegen en straten. Maar om wat voor verkeer ging het in de Romeinse wereld? Voetgangers, lastdieren en allerlei wagens met trekdieren, dat laat zich raden. Over de kleinste groepen reizigers zijn we het best ingelicht: de keizer en zijn hof, reizende (top)ambtenaren, rijke burgers en het leger. Daarnaast was er bijzonder transport: dieren voor de arenaspelen en zwaar transport.

Maar over de grote massa naamloze reizigers weten we weinig. Men kon karren huren bij stadspoorten van steden, maar we mogen aannemen dat de meeste mensen niet veel meer te zien kregen dan hun naaste omgeving.

Uit verscheidene bronnen weten we dat het erg druk was in bepaalde steden. Rome, dat rond 100 n. Chr. vermoedelijk meer dan een miljoen inwoners had, had een onregelmatig stratenplan dat grotendeels uit smalle straten bestond. Om de verkeerscongestie nog enigszins in de hand te houden stelde Julius Caesar een wet op, de

Lex Julia Municipalis, die wagenverkeer in de stad overdag verbood. Stadspoorten moeten ware flessenhalzen zijn geweest, vooral als ze wat ouder waren en slechts één doorgang hadden.

In Pompeji waren de meeste stadspoorten van dit type.

Naast wegvervoer bestond er uiteraard ook vervoer over water. De grote steden en ook de meeste kleinere steden lagen aan zee of aan bevaarbare rivieren. Over de gehele wereld, o.a. in Woerden, Vleuten en Zwammerdam, zijn scheepswrakken gevonden. Ook het transport per schip zal in de lezing aan de orde komen.

Dr. Cornelis van Tilburg (1965) studeerde van 1984 t/m 1989 Griekse en Latijnse Talen en Culturen aan de Rijksuniversiteit Leiden. Sinds 2000 is hij hier werkzaam als onderzoeker. Zijn onderzoek richt zich met name op verkeer, stadsplanning en stadshygiëne; daarnaast is hij eindredacteur van publicaties. Zijn belangrijkste publicaties zijn Romeins Verkeer: Weggebruik en verkeersdrukte in het Romeinse Rijk (2005, volledig herziene herdruk 2014); Traffic and congestion in the Roman Empire (2007, herdr. 2012) en Streets and Streams: Health conditions and city planning in the Graeco-Roman world (2015).

De lezing wordt gehouden in ‘De Engel’, Burg. Wallerweg 2 in Houten om 20.00 uur. De zaal is open om 19.30 uur.

side bg