side bg

Over onze lezingen

De Historische Kring Tussen Rijn en Lek organiseert jaarlijkse een aantal lezingen, over alles wat met de oude en meer recente geschiedenis van onze regio te maken heeft. De lezingen zijn, tenzij bij grote uitzondering en expliciet vermeld, gratis toegankelijk. U hoeft hiervoor dus géén lid van de vereniging te zijn of te reserveren. Vaak is er plaats genoeg. Daarnaast willen we een open vereniging blijven en niemand (ook onszelf niet!) ergens toe verplichten.

Maar vanwege de wisselende locaties kan het aantal beschikbare plaatsen wisselen. En omdat het ons toch kan helpen een idee te krijgen van het mogelijk te verwachten aantal bezoekers (en te zorgen voor voldoende koffie!) geven we u de mogelijkheid u toch, geheel vrijblijvend, aan te melden. Gebruik bijvoorbeeld het formulier om een vraag te stellen, over deze lezing (of iets anders dat u graag aan ons kwijt wilt). Geen tijd/zin om u aan te melden? Of u weet nog niet zeker of u wel kan? Geen punt, u blijft welkom op onze lezingen!

We proberen steeds ruim vóór de datum van de lezing in onze agenda te plannen. Maar soms doet zich een kans voor om relatief snel iets te organiseren, dus is het verstandig om regelmatig de agenda te raadplegen.


Boeren tussen rivier en veen

Dinsdag 21 februari 2017 om 20.00 uur geeft Chris de Bont, in ‘Huize Bunnichem’, een lezing over enkele aspecten uit de historische geografie van het Kromme Rijngebied

Klassiek historisch geograaf Chris de Bont vertelt ons in twee maal drie kwartier aan de hand van vele kaarten en afbeeldingen over de eigenschappen van het landschap tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Lek, eigenschappen die zijn terug te voeren tot de wijze waarop de mens gedurende de laatste tweeduizend jaar heeft geprobeerd het landschap naar zijn hand te zetten om er voor zichzelf en zijn nakomelingen een bestaan in te kunnen verzekeren.
Het Krommerijngebied ligt in de overgangszone van het Midden- en Oostnederlandse rivierengebied en het omvangrijke veengebied van West-Nederland. In de lezing zullen enkele specifieke gebiedsverschijnselen worden bekeken vanuit een wijder perspectief om ze daarna beter te kunnen begrijpen in de historisch-landschappelijke context van het Krommerijngebied zelf. Motto daarbij is dat het natuurlijke landschap door boeren in het verleden zo optimaal en functioneel mogelijk is ingericht. Dit boerenlandschap bepaalt tot op de dag van vandaag het aanzien van grote delen van het Krommerijngebied.

Chris de Bont studeerde sociale geografie aan de Universiteit van Amsterdam, waarbij hij zich specialiseerde in de historische geografie. Hij deed veel onderzoek op het grensvlak van fundamenteel en toegepast onderzoek.

Een aantal van zijn interessante publicaties worden gezien als baanbrekend in zijn vakgebied. In 2008 bundelde hij zijn kennis over de ontstaansgeschiedenis van de veenontginningen in het proefschrift: Vergetenland. Ontginning, bewoning en waterbeheer in de westnederlandse veengebieden tussen 800 en 1350. Hij stond ook aan de wieg van het historisch-geografisch classificatiesysteem Histland.

U bent welkom op 21 februari in ‘Huize Bunnichem’, Burg. Weijerstraat 26, 3981 EJ Bunnik.

De lezing begint om 20.00 uur. De zaal is open om 19.30 uur. Parkeren kan op en nabij het plein voor de oude Dorpskerk bij de Langstraat en ’t Wapen van Bunnik.


Het Castellum vertelt

Op donderdag 23 maart 2017 zal Jan van Renswoude, een archeologische lezing verzorgen.

Hij neemt ons mee naar het verre verleden van Houten via spannende archeologische opgravingen. Onder de titel HET CASTELLUM VERTELT komen we veel te weten over het leven onze verre voorouders in deze contreien.

Jan van Renswoude is beroepsarcheoloog, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. ACVU HBS, zoals de onderneming heet, heeft zowel het proefsleuven onderzoek uitgevoerd als de feitelijke opgraving.

Het huidige Castellum-terrein Houten-zuid zoals het op dit moment heet is één van de laatste terreinen die toentertijd nog archeologisch onderzocht moesten worden voor er woningen werden gebouwd. Al heel lang stond met name de strook langs de spoorbaan onder bescherming van de RCE (Rijksdienst Cultureel Erfgoed). Later bleek uit de aangelegde proefsleuven dat het terrein meer oostelijk georiënteerd moest worden en dat het specifieke ijzertijdsporen verborg. Toen men uiteindelijk in 2011 en 2012 aan de slag moest vanwege de geplande woningbouw bleek het een zeer rijk vondstgebied te zijn. Uiteindelijk resulteerde de opgraving in veel bewoningsplattegronden, maar meer nog in ca. 300.000 vondsten. Een heel bijzondere was een complete visfuik, die inmiddels is geconserveerd. Bij het einde van de opgraving, een week voor het afgerond moest zijn, vond men de grootste verrassing: een complete boomstamkano die destijds onder grote belangstelling is gelicht. Een kano van 7,5 meter en helemaal compleet. De lezing zal over de inhoud, de bewoning, de periodes die de vele vondsten beslaan en de conclusies van het onderzoek gaan. Wij laten ons graag door Jan van Renswoude meevoeren door een boeiend deel van de bewoningstijdlijn in Houten.

Deze lezing vindt plaats in De Engel, Burgemeester Wallerweg 2,
3991 DM Houten.
De zaal is open om 19.00 uur. De lezing begint om 20.00 uur.

Voorafgaand aan deze lezing is er een korte ledenvergadering. Hierover en over de jaarstukken die daarbij horen wordt u nog nader bericht. De ledenvergadering begint om 19.30 uur. De lezing start om 20.00 uur. De zaal is open om 19.00 uur.

 

 


Kastelen in de 21e eeuw

Donderdag 11 mei 2017 om 20.00 uur bespreekt Fred Vogelzang in ‘De Engel’, Burgemeester Wallerweg 2 te Houten, de actuele situatie van de kastelen in het Kromme Rijngebied.

Onder de titel: KASTELEN IN DE 21e EEUW vertelt hij ons over hun roemruchte geschiedenissen, maar ook over wat deze markante restanten uit een glorieus verleden ons heden ten dage nog te zeggen hebben en vooral, welke functie ze in de moderne tijd (kunnen) hebben.

Nederland kent nog steeds honderden kastelen en buitenplaatsen. Waren het vroeger vooral representatieve woningen voor de elite, we zien dat deze monumenten de laatste twee eeuwen steeds vaker andere functies krijgen. De eerste golf van hergebruik begint in het midden van de negentiende eeuw, toen uit het buitenland gevluchte kloosteroorden zich met name op Limburgse en Brabantse kastelen en buitenplaatsen vestigden. Aan het einde van de eeuw kiezen lokale overheden er voor om instellingen voor geestelijke gezondheidszorg

op buitenplaatsen onder te brengen vanwege de weldadige werking van de natuur op de patiënten.

Het aantal herbestemde monumenten en het palet van herbestemmingen neemt met name in de twintigste eeuw enorm toe. Scholen, kantoren, gemeentehuizen, hotels en restaurants en feestlocaties worden zo talrijk, dat twee-derde van de nog bestaande kastelen en buitenplaatsen nu een nieuwe functie heeft gekregen. De gevolgen van deze ontwikkelingen is onderwerp van een langjarig onderzoek door NKS Kenniscentrum voor Kasteel en Buitenplaats.

Om hoeveel locaties gaat het, waar liggen ze, vanaf wanneer vinden deze herbestemmingen plaats? Welke gevolgen hebben ze voor het gebouwde erfgoed en de historische omgeving? Hoe duurzaam zijn deze herbestemmingen en hoe dienen we als maatschappij met deze ontwikkeling om te gaan? Op deze vragen, toegespitst op de provincie Utrecht, gaat de lezing in.

Houdringe De Bilt

Fred Vogelzang studeerde geschiedenis en museologie in Utrecht en Leiden en werkte als docent/onderzoeker aan de Utrechtse Universiteit. Daarna was hij jarenlang als provinciaal historicus verbonden aan het Erfgoedhuis Utrecht. In 2010 promoveerde hij op een studie naar de baronie IJsselstein in de achttiende eeuw. Sinds een aantal jaren is hij als wetenschappelijk medewerker verbonden aan NKS Kenniscentrum voor kasteel en buitenplaats. Hij publiceert regelmatig over kastelen, buitenplaatsen, erfgoed en regionale geschiedenis.

Deze lezing vindt plaats in De Engel, Burgemeester Wallerweg 2, 3991 DM Houten. De zaal is open om 19.30 uur. De lezing begint om 20.00 uur.

side bg